Kasritme
Teeltthema’s

Plant en licht

Licht in de kas: hoeveelheid, kleur en verdeling

Meer begrijpen van kaslicht begint bij drie vragen: hoeveel bereikt de plant, welke golflengten zijn aanwezig en waar komt het licht terecht?

Rijen jonge tomatenplanten in een Nederlandse kas.
Opkweek van jonge tomatenplanten in Nederland, januari 2002.Goldlocki · CC BY-SA 3.0 · Uitsnede en WebP-weergave.
01

Licht ondersteunt de vorming van bouwstoffen

Bij fotosynthese gebruikt een plant lichtenergie om met water en koolstofdioxide bouwstoffen te maken. Licht heeft daarnaast invloed op de ontwikkeling en vorm van planten. De lichtbehoefte verschilt tussen gewassen en tussen groeifasen. Een jonge plant en een gewas dat vruchten produceert stellen daardoor niet vanzelf dezelfde eisen aan de lichtomgeving.

Onderzoek van Wageningen beschrijft hoe kasdek en schermen bepalen welk deel van het natuurlijke licht de planten bereikt. In Nederland veranderen daglengte en instraling door het jaar heen. Licht beïnvloedt bovendien de warmtebalans. Een keuze die meer straling binnenlaat, moet daarom ook in samenhang met het kasklimaat worden bekeken.

Bronnen bij dit onderdeel: WUR — Optimaal gebruik van natuurlijk licht in de glastuinbouw

02

Lichtkleur is een onderzoeksvraag

Licht bestaat uit verschillende golflengten. Wageningen onderzocht de reactie op lichtkleuren bij tomaat, komkommer en roos. Daarbij werden metingen aan bladeren gebruikt om met modellen ook naar het hele gewas te kijken. Die stap is belangrijk: een meting aan één blad beschrijft nog niet automatisch de prestatie van een volledige teelt.

Het rapport uit 2011 noemt gunstige effecten van rood licht op de momentane bladfotosynthese onder de onderzochte omstandigheden. Dat resultaat is gebonden aan de gebruikte planten en lichtintensiteit. Het is geen algemene ranglijst voor moderne lampen. Bij een uitspraak over lichtkleur hoort daarom steeds de vraag wat precies is gemeten.

Bronnen bij dit onderdeel: WUR — Fotosynthese bij verschillende golflengten

03

Ook de plek van het licht telt

Een kasdek kan licht verspreiden, zodat het vanuit meer richtingen bij het gewas komt. Dat noemen we diffuus licht. Wageningen beschrijft dat een grotere spreiding bij dezelfde lichtintensiteit de verdeling binnen een gewas kan verbeteren. Zowel de horizontale verdeling als de verdeling tussen hogere en lagere bladeren speelt daarbij een rol.

De genoemde effecten komen uit onderzoek aan bepaalde groentegewassen en kasmaterialen. Ze geven een reden om naar verdeling te kijken, maar leveren geen opbrengstgarantie voor iedere kas. Vraag bij een vergelijking van lichtsystemen daarom naar gewas, materiaal en proefomstandigheden. Het getal boven het gewas is slechts één onderdeel van de uitleg.

Bronnen bij dit onderdeel: WUR — Duurzaam sturen met licht

Bronnen en afbakening

Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.

Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.